Nieuwjaarstoespraak 2026 van burgemeester Roland van Benthem

Dames en heren,
beste inwoners van Eemnes,
en iedereen die zich met Eemnes verbonden voelt,

Allereerst: wat fijn dat u hier bent. Goed om elkaar te zien, te spreken en samen het nieuwe jaar te beginnen. Ik wens u allen een gezond, vredig en vooral menselijk 2026 toe.

De nieuwjaarsreceptie is ieder jaar weer een bijzonder moment. Een moment om even stil te staan. Om terug te kijken op wat achter ons ligt, en vooruit te kijken naar wat voor ons ligt. Maar ook – en misschien wel het belangrijkste – om elkaar te ontmoeten. Want uiteindelijk is dát waar Eemnes groot in is: elkaar kennen, elkaar tegenkomen, en elkaar niet uit het oog verliezen.

2026 is nog maar een paar dagen oud en begint al bijzonder in Venezuela en dankzij de ijzige lucht uit wat nu nog Groenland heet natuurlijk een paar dagen een prachtig wit tapijt, leuk voor alle kinderen en in het weekend dus gewoon vandaag aan de slag.  

Terugblik op 2025 – veerkracht en verbondenheid

2025 was geen rustig jaar. Niet in de wereld, niet in Nederland, en ook niet altijd in onze eigen gemeente. We leven in een tijd waarin onzekerheid bijna normaal lijkt te zijn geworden. Oorlogen aan de randen van Europa, spanningen wereldwijd, zorgen over bestaanszekerheid, betaalbaar wonen, energie en veiligheid. Dat alles sijpelt ook door tot in onze huiskamers.

En toch – als we inzoomen op Eemnes – dan zien we iets anders. Dan zien we een gemeenschap die niet bij de pakken neerzit. Een stad, een dorp dat, juist wanneer het spannend wordt, laat zien waar het voor staat.

2025 stond in het teken van 80 jaar vrijheid. Een herdenking én viering die in Eemnes breed werd gedragen. Waardig waar het moest, uitbundig waar het kon. Het was mooi om te zien hoe jong en oud samen stil stonden bij wat vrijheid betekent – en hoe kwetsbaar die vrijheid soms is. Juist in deze tijd is dat geen vanzelfsprekend ritueel, maar een gezamenlijke keuze.

Ook was 2025 een jaar waarin we weer grote stappen hebben gezet in de ontwikkeling van ons dorp. De woningbouw ging door. Niet zonder hobbels, niet zonder discussie, maar wél met resultaat. In de Zuidpolder zijn stappen gezet voor de uitbreiding en dit jaar komen kavels en betaalbare woningen op de markt, we hebben een goede basis gelegd voor verdere uitbreiding richting het zuiden. Ocriet, transformatie aan de Eem, staat nu echt aan de vooravond van de procedure en daar zit echt schot in. Tegelijk niet bouwen om het bouwen, maar bouwen met een doel: betaalbaar voor jongeren, passend voor senioren, en met oog voor de leefbaarheid van het hele dorp.

Wat mij daarbij steeds weer opvalt, is de manier waarop we dat doen. In Eemnes wordt stevig gedebatteerd, soms fel op de inhoud, maar bijna altijd met respect voor elkaar. Hard op de inhoud, zacht op de relatie. Dat is geen slogan, dat is dagelijkse praktijk – in de gemeenteraad, in het college en in gesprekken met inwoners. En dat is iets om zuinig op te zijn.

Omzien naar elkaar

2025 liet ook zien hoe sterk onze sociale basis is. De opvang van vluchtelingen – Oekraïense ontheemden, maar ook asielzoekers – is in Eemnes geen abstract beleidsdossier, maar mensenwerk. Met vrijwilligers, ondernemers, kerken, verenigingen en betrokken inwoners. Er was discussie, ja. Maar nooit de vraag óf we onze verantwoordelijkheid moesten nemen. Alleen hoe. En dat zegt veel over wie we zijn.

Hetzelfde geldt voor zorg, welzijn en ondersteuning. Armoede is niet altijd zichtbaar, maar wel aanwezig – ook in Eemnes. Daarom blijven we investeren in een sociaal vangnet dat niet ingewikkeld, maar toegankelijk is. 

Het Huis van Eemnes speelt inmiddels een belangrijke rol in onze gemeenschap. Vijf jaar jong in 2025, en nu al onmisbaar. Van sport tot cultuur, van ontmoeting tot ondersteuning: dit huis is echt een thuis geworden voor velen. Dat is geen toeval, dat is het resultaat van visie, inzet en een enorme hoeveelheid vrijwilligerswerk. Daar mogen we trots op zijn.

En over vrijwilligers gesproken: 2025 was opnieuw een jaar waarin verenigingen bloeiden. De feestweek, sportevenementen, culturele activiteiten, jeugdinitiatieven – het gebeurde allemaal. Soms hoor je zeggen: “Het wordt minder, mensen doen minder mee.” Nou, kom eens kijken in Eemnes. Hier wordt meegedaan. Misschien niet altijd door iedereen, maar wel door velen. En dat is de kracht van ons dorp.

Bestuurlijke realiteit

Natuurlijk was 2025 ook financieel geen eenvoudig jaar. Gemeenten kregen opnieuw te maken met onzekerheid vanuit het Rijk. Taken die erbij komen, middelen die achterblijven. Het beruchte ravijnjaar 2026 wierp zijn schaduw al vooruit. En toch: we hebben onze begroting op orde gehouden. Met minder grote ambities misschien, maar zonder afbreuk te doen aan de kern: wonen, leefomgeving en omzien naar elkaar.

Dat vraagt soms lastige keuzes. En die keuzes worden gemaakt door uw gemeenteraad: dertien mensen die namens u besluiten nemen over zo’n dertig miljoen euro gemeenschapsgeld. Dat gebeurt meestal zonder grote headlines, maar met grote verantwoordelijkheid. Dat mag best eens gezegd worden. 

Terugblik ook op de bijzondere laatste maanden: 4 oud-wethouders overleden, waarvan drie maar midden zeventig jaar oud werden. Jan van Katwijk, Jaap Bood en Theo Reijn, die ieder op hun eigen manier een stempel hebben gedrukt op Eemnes. Het drukt je weer even op de kwetsbaarheid van het leven. 

Vooruitkijken naar 2026 – nuchter optimisme

En dan 2026. Een jaar waarin veel doorgaat wat in gang is gezet. Geen radicale koerswijzigingen, maar vasthouden aan wat werkt.

In de woningbouw zetten we door. Ocriet gaat de procedure in. De Zuidpolder blijft zich ontwikkelen met ca. 500 nieuwe woningen waarvan 2/3^e in de categorie sociale huur, sociale koop of middenduur. 

En tegelijk kijken we verder vooruit: hoe zorgen we dat Eemnes ook over tien, twintig jaar een levendig dorp is? Waar jongeren kunnen blijven wonen. Waar verenigingen toekomst hebben. Waar doorstroming mogelijk is, van groot naar beter – zoals we dat hier nuchter noemen. Dus we kijken ook naar het noorden, niet op korte termijn, maar wel om ook daar goede woonkansen voor onze Eemnessers, jong en oud, mogelijk te maken.  

In de openbare ruimte gaan plannen die samen met inwoners zijn gemaakt, nu richting uitvoering of komt tot bloei. Fazantenhof, Patrijzenhof, Troeveveen, Park Karwei – plekken waar veel is gepraat, soms stevig, maar altijd met het gezamenlijke doel: een prettige woon- en leefomgeving. In 2026 worden die plannen zichtbaar. Dat vraagt soms geduld, geeft tijdelijk wat overlast, maar levert uiteindelijk kwaliteit op.

Ook bereikbaarheid en verkeersveiligheid blijven aandacht vragen. De Laarderweg is daar een goed voorbeeld van. Veel overleg, veel tekeningen, af en toe een WOO-verzoek – maar uiteindelijk een weg die veiliger en toekomstbestendiger wordt. Zo gaat dat soms in Eemnes: zorgvuldig, niet gehaast, soms weer een stapje terug, maar wel met resultaat als de raad in januari instemt natuurlijk.

We krijgen een nieuwe afvalinzamelaar: dat gaat wellicht niet gelijk vanaf dag 1 helemaal goed, maar als u wilt opruimen, tot 1 juli bent u van harte welkom om uw afval in Baarn te dumpen…. uiteraard wel bij het afvalscheidingsstation. 

Een ander thema dat nadrukkelijker op de agenda staat, is weerbaarheid en zelfredzaamheid. Niet omdat we bang moeten zijn, maar omdat we realistisch zijn. Digitale verstoringen, cybercriminaliteit, uitval van voorzieningen – van water tot elektriciteit  – het hoort bij deze tijd. De oproep om thuis 72 uur zelfredzaam te zijn, is geen doemdenken, maar gezond verstand. En het mooie is: in Eemnes doen we dat niet alleen. We hebben een gemeenschap waarin mensen naar elkaar omkijken. Dat is misschien wel onze grootste vorm van weerbaarheid.

Democratie en betrokkenheid

2026 is ook het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen. Er valt altijd wat te kiezen – óók als u tevreden bent. Over waar we bouwen, voor wie. Over duurzaamheid, opwek van duurzame energie, over ruimte, over voorzieningen. Wat komt er op de plek van de BONI of op Tuincentrum De Bruin. Hoe komt plan Noord eruit te zien. Hoe maken we de Braadkamp eindelijk gezelliger.

 Democratie is geen toeschouwerssport. Het vraagt betrokkenheid. Misschien zelfs deelname. Daarom blijven we ook investeren in initiatieven als “Politiek actief”. Want een sterke democratie begint dichtbij huis. Dus daarom wordt politiek actief en denk mee, maar vooral breng uw stem uit voor de nieuwe gemeenteraad met 15 raadsleden die namens u ons mooi Eemnes gaan besturen. 

En nee, bij 10.000 inwoners hoort geen extra salaris voor de burgemeester – dat kan ik alvast wegnemen. Maar het laat wel zien: Eemnes groeit, langzaam maar gestaag. De kunst is om daarbij Eemnes te blijven. En dat kan alleen samen.

Kijk vol verwachting naar de toekomst. Ga niet zitten wachten op dingen die naar je toekomen. Het glas is halfvol en vraag je anders af: hoe kan ik er zelf aan bijdragen om dat glas te vullen? Ik heb zelf geleerd om me minder druk te maken om dingen waarop ik geen invloed heb. Dat geeft rust. 

Afsluiting

Dames en heren,

Als ik één wens mag uitspreken voor 2026, dan is het deze:
Laten we blijven kijken naar wat wél kan.
Laten we verschillen blijven uitspreken, maar elkaar niet kwijt raken.
Laten we ons blijven realiseren dat Eemnes niet wordt gemaakt door plannen of besluiten alleen, maar door mensen.

Door mensen die zich inzetten, die luisteren, die helpen, die soms gewoon even een stap extra zetten. Dat is Eemnes op zijn best.

Ik dank u voor uw betrokkenheid, uw inzet en uw vertrouwen.
Laten we het glas heffen op een gezond, verdraagzaam en hoopvol 2026.

Op Eemnes – en op u.